จากอัตลักษณ์อันทรงคุณค่าของกลุ่มชาติพันธุ์ที่หลากหลายในดินแดนเหนือสุดของจังหวัดเชียงใหม่ สู่การสร้างสรรค์กิจกรรมเชิงรุกที่เปลี่ยน "วัฒนธรรม" ให้กลายเป็น "รายได้" อย่างเป็นรูปธรรม จนเป็นความสำเร็จของกิจกรรม “การส่งเสริมกิจกรรมเดินแบบผ้าไทยใส่ให้สนุกและการประกวดขวัญใจผ้าไทยเวียงแหง” ภายใต้แนวคิดหลัก “มนต์เสน่ห์ชาติพันธุ์ มหัศจรรย์ภูษาศิลป์แผ่นดินเวียงแหง” โดยการถ่ายทอดประสบการณ์จาก นางสาวจริยา อินทา นักวิชาการพัฒนาชุมชนชำนาญการ สำนักงานพัฒนาชุมชนอำเภอเวียงแหง

เชื่อมโยงอัตลักษณ์ - ผลักดันความคิดสร้างสรรค์ - เปลี่ยนวัฒนธรรมให้เป็นรายได้

     กิจกรรมนี้ไม่ได้เป็นเพียงแค่การเดินแบบทั่วไป แต่คือกลยุทธ์การจัดการความรู้ (Knowledge Management) ที่มุ่งเน้นการยกระดับรายได้ OTOP และสร้างความเข้มแข็งให้ชุมชน โดยมีขั้นตอนการดำเนินงานที่น่าสนใจ ดังนี้ :

• การกำหนดแนวคิดที่ทรงพลัง : ใช้ธีม "มนต์เสน่ห์ชาติพันธุ์ มหัศจรรย์ภูษาศิลป์แผ่นดินเวียงแหง" เพื่อดึงจุดเด่นของผ้าพื้นถิ่น เช่น ไทใหญ่,ปกาเกอะญอ,ลีซู และชาติพันธุ์อื่นๆในพื้นที่ มาเป็นจุดขายหลัก
• พลังแห่งเครือข่าย : การประสานความร่วมมือตั้งแต่ระดับสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร นายอำเภอ สมาชิกองค์การบริหารส่วนจังหวัด หัวหน้าส่วนราชการ ไปจนถึงผู้นำท้องถิ่นและคณะกรมการพัฒนาสตรี เพื่อสร้างแรงกระเพื่อมในสังคม
• การเล่าเรื่อง (Storytelling) : เน้นการบรรยายที่มาของลวดลายผ้าและภูมิปัญญาของช่างทอประกอบการเดินแบบ เพื่อให้ผู้ชมเกิดความซาบซึ้งและเห็นคุณค่ามากกว่าความสวยงาม
• ตลาดที่สวมใส่ได้จริง (Wearable) : กำหนดเกณฑ์การประกวดที่เน้นความสร้างสรรค์และการนำผ้าไทย ผ้าพื้นถิ่น ผ้าชาติพันธุ์มาใช้ได้จริงในชีวิตประจำวัน พร้อมเชื่อมโยงข้อมูลผู้ผลิต ผู้ประกอบการ OTOP เพื่อให้ผู้ชมสั่งซื้อได้ทันที

เทคนิคการแก้ปัญหา: จาก "ความไม่คุ้นเคย" สู่ "ความมั่นใจ"

     ปัญหาสำคัญที่พบคือ ประชาชนในพื้นที่ยังไม่คุ้นเคยกับการนำเสนอผ้าในรูปแบบการเดินแบบบนเวที จึงได้ใช้เทคนิค "พี่สอนน้อง" และ "เพื่อนชวนเพื่อน" โดยใช้คณะกรรมการพัฒนาสตรีเป็นแกนนำ และจัดเตรียมโค้ชอาสาสมัครช่วยแนะนำการเดินแบบ เพื่อทลายกำแพงความกลัวและสร้างความมั่นใจให้กับคนในชุมชน

ผลลัพธ์ที่เป็นรูปธรรมมากกว่าแค่รางวัล

     การจัดการความรู้ในครั้งนี้ ก่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลงใน 3 มิติหลัก:

1. มิติด้านจิตใจ : ประชาชนเกิดความภาคภูมิใจและตื่นตัวในการสวมใส่ผ้าไทย ผ้าพื้นถิ่น ผ้าชาติพันธุ์ออกสู่สายตาบุคคลภายนอก
2. มิติด้านเศรษฐกิจ : กลุ่มผู้ผลิต ผู้ประกอบการ OTOP ประเภทผ้าและเครื่องแต่งกาย มียอดสั่งซื้อเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วจากการที่เห็นชุดสวมใส่บนเวที
3. มิติด้านสังคม : เกิดความสามัคคีและเครือข่ายที่เหนียวแน่นระหว่างหน่วยงานราชการและองค์กรภาคประชาชน

“เพราะผ้าไทยไม่ใช่แค่เครื่องนุ่งห่ม แต่คือลมหายใจของภูมิปัญญาที่ส่งต่อจากรุ่นสู่รุ่น การทำให้ผ้าไทย ‘ใส่ให้สนุก’ คือหัวใจสำคัญของการอนุรักษ์ที่ยั่งยืน”

สำหรับผู้ที่สนใจศึกษาชุดความรู้ฉบับเต็มหรือต้องการชมภาพกิจกรรมย้อนหลัง เพื่อเป็นแนวทางในการพัฒนาชุมชน สามารถติดตามได้ที่หน้าเพจสำนักงานพัฒนาชุมชนอำเภอเวียงแหง

เจ้าขององค์ความรู้ : นางสาวจริยา อินทา

ตำแหน่ง : นักวิชาการพัฒนาชุมชนชำนาญการ

หน่วยงาน : สำนักงานพัฒนาชุมชนอำเภอเวียงแหง จังหวัดเชียงใหม่